ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଚୀନର ବାରମ୍ବାର ଉଦ୍ୟମ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଶୁକ୍ରବାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଭାରତ ସରକାର ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଅଧିକୃତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ୨୭ଟି ସ୍ଥାନ ଓ ଭୌଗୋଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ସେମାନଙ୍କର ମାନକ ନାମ ସହ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ବିବୃତି ଅନୁସାରେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ନିଆଯାଇଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ପରିଚୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତା ବଢ଼ାଇବା।
ବିବୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି, “ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ମୋଟ ୨୭ଟି ସ୍ଥାନ ଓ ଭୌଗୋଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ସେମାନଙ୍କର ମାନକ ନାମ ସହ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଅଧିକୃତ ମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି।”
ଚୀନ ବାରମ୍ବାର ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର ତଥାକଥିତ ମାନକ ନାମ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ବେଜିଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶକୁ ଜାଙ୍ଗନାନ୍ (Zangnan) ବୋଲି ଦାବି କରିଆସୁଛି। ତେଣୁ ଏହାର ଜବାବ ଦେବାକୁ ଭାରତ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଭାରତ ସରକାର ଏପରି ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମକୁ ସବୁବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଆସିଛି। ଏଭଳି ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଚୀନର ଏହି ଉଦ୍ୟମକୁ “ନିରର୍ଥକ ଓ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ” ବୋଲି କହି ସାରିଛି। ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ “ଅତୀତରେ ଭାରତର ଥିଲା, ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଅଛି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ ହୋଇ ରହିବ। ବୋଲି ଭାରତ କହିଛି।
ଅଧିକୃତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଲଙ୍ଗଜୁ (Longju) ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହା ବାସ୍ତବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LAC) ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଚୀନ ସେନା ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ଭାରତ-ଚୀନ ସୀମା ବିବାଦର ଏହା ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ଘଟଣା ଥିଲା। ଅପର ସୁବନସିରି ଜିଲ୍ଲାର ମାଜା ଗାଁକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ମିଳିଛି।
ସରକାରୀ ମାନଚିତ୍ରରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱର ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ିଆ ଗିରିପଥ ରହିଛି। ସେଥିରେ ଡ୍ଜୋ ଲା (Dzo La), ରିଜା ଲା (Riza La), ପୁକୁର ଲା (Pukur La) ଆଦି ଗିରିପଥ ସାମିଲ ରହିଛି। ଏହାଛଡ଼ା ଥାଗ୍ ଲା (Thag La) କୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକୃତ ମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି। ୧୯୬୨ ମସିହାର ଭାରତ-ଚୀନ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଥମ ପ୍ରମୁଖ ଯୁଦ୍ଧ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ହୋଇଥିଲା।
ଚାଙ୍ଗଲାଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାର ଜୈରାମପୁରକୁ ମଧ୍ୟ ମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନ ମିଳିଛି। ପୂର୍ବ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ମ୍ୟାନମାର ସୀମା ଅଭିମୁଖେ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀଙ୍କ ଗତିବିଧି ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ହବ୍।
ଏହାବ୍ୟତୀତ ତାଲିକାରେ ସାମ୍ଭୋ ସରୋବର, ବଡ଼ କୁଣ୍ଡୁନ, ଛୋଟ କୁଣ୍ଡୁନ, ଧନ ବାରି, ପ୍ରୀତନଗର, ତେରିତନଗର, ରାମନଗର, ଜସୱନ୍ତ ଗଡ଼ ଆଦି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଜସୱନ୍ତ ଗଡ଼ରେ ୧୯୬୨ ଯୁଦ୍ଧର ବୀର ଯବାନ ଜସୱନ୍ତ ସିଂହ ରାୱତଙ୍କ ସ୍ମାରକ ରହିଛି। ସେହିପରି ସାଗର, ପଦ୍ମା, ଜ୍ୟୋତିନଗର ଏବଂ ବୈଶାଖୀ ଗାଁକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକୃତ ମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି।
୧୯୬୨ ଯୁଦ୍ଧ ବୀରଙ୍କ ସ୍ମାରକକୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା ସ୍ଥାନ
ତାଲିକାରେ ଶେର-ଇ-ଥାପା ସ୍ମାରକ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି। ଏହା ୧୯୬୨ ଯୁଦ୍ଧର ବୀର ତ୍ରିଲୋକ ସିଂହ ଥାପାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ନିର୍ମିତ। ଏହା ସହିତ ଛୋଟ ରୋପୁକ, ବଡ଼ ରୋପୁକ, ଶିବାଜୀ ନଗର, ସୁନପୁରା, କମଲାଙ୍ଗ ନଗର, ବୁଦ୍ଧମନ୍ଦିର ପରି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକୃତ ମାନଚିତ୍ରରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।
ଚୀନର ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ଭାରତର କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ଭାରତ ସରକାର କହିଛନ୍ତି, ଚୀନ ଭାରତୀୟ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ କାଳ୍ପନିକ ନାମ ଦେଇ ଆଧାରହୀନ କାହାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଭୂମିସ୍ତରର ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ଭାରତର ଆଇନଗତ ଅଧିକାରର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ। ଭାରତ ଏହା ମଧ୍ୟ ସତର୍କ କରିଛି ଯେ, ଚୀନର ଏପରି ପଦକ୍ଷେପ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସୁଧାରିବା ଉଦ୍ୟମକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ।
୨୦୧୭ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଚୀନର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଭିଯାନ
ଚୀନ ପ୍ରଥମେ ୨୦୧୭ରେ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ୬ଟି ସ୍ଥାନର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ଏହାପରେ ୨୦୨୧ରେ ୧୫ଟି ସ୍ଥାନର ତାଲିକା ଓ ୨୦୨୩ରେ ୧୧ଟି ସ୍ଥାନର ନୂଆ ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ବେଜିଂ। ତେବେ ଭାରତ ପ୍ରତିଥର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଭାରତର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ଏବଂ ଚୀନର କୌଣସି ପ୍ରଶାସନିକ କିମ୍ବା ମାନଚିତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ କିମ୍ବା ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ।